Ali Agbola był jedynym czarnoskórym powstańcem warszawskim.

August Agbola (lub Agbala) Browne (lub O’Browne) w 1949 roku wypełnił kartę zgłoszeniową Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, podając, że brał udział w obronie Warszawy w 1939 roku oraz w Powstaniu Warszawskim w 1944. Walczył w rejonie Śródmieścia, pod dowództwem kaprala Aleksandra Marcińczyka, ps. Łabędź jako „Ali”. W rubryce imiona rodziców wpisał: Wallace i Józefina, a datę i miejsce urodzenia określił jako: 22 lipca 1895 roku na terenie obecnej Nigerii. Do karty dołączone było zdjęcie. Widać na nim czarnoskórego, uśmiechniętego człowieka w średnim wieku.

Tak wypełnioną kartę znalazł dr Zbigniew Osiński, historyk, pracownik Muzeum Powstania Warszawskiego. Uważał, że w 1949 roku, ci, którzy przyznawali się do udziału w powstaniu, nie mogli liczyć na żadne przywileje. Dlatego to, co przeczytał w karcie, choć pozornie niemożliwe, wydało mu się wiarygodne. Zaczął szukać śladów czarnoskórego powstańca.

Dzięki dr. Osińskiemu wiemy, że August jako młody chłopak pływał na statkach. Najpierw dostał się do Wielkiej Brytanii, potem do Wolnego Miasta Gdańska. W 1922 roku zamieszkał w Warszawie na ulicy Złotej. Z zawodu był muzykiem jazzowym, grywał na perkusji w restauracjach i hotelach. Czarnoskórego jazzmana przedwojennej Warszawy pamięta także Andrzej Zborski. W wywiadzie dla „Jazz Magazine” wspomina: „Opowiadał wszystkim, że jest poliglotą i że zna 5 języków. Przed samą wojną spotykałem go dość często, ot tak, na ulicy, gdzieś na Marszałkowskiej, bliżej Ogrodu Saskiego. Zapamiętałem go jako faceta dość przystojnego, postawnego i niezwykle eleganckiego. Chodził w jasnych garniturach i kolorowym krawacie, no i oczywiście nosił stosowne kapelusze, jakieś borsalino. Bez wątpienia był człowiekiem inteligentnym i bystrym”.

August według dr. Zbigniewa Osińskiego często przebywał na Śródmieściu i tam przyłączył się do powstania. Nie wiadomo, czy brał udział we wcześniejszych działaniach konspiracyjnych. Dr Osiński uważa, że ze względu na jego kolor skóry byłoby to trudne. "Ali" walczył w batalionie „Iwo” na terenie Śródmieścia w rejonie ulic Wspólnej, Wilczej, Marszałkowskiej, Hożej, tam gdzie mieszkał jeszcze przed wojną. Powstanie przeżył. Jego losy bezpośrednio po nim pozostają nieznane. Z karty, którą wypełnił, wynika, że w 1949 roku był zatrudniony w Wydziale Kultury i Sztuki Zarządu Miejskiego w Warszawie. W latach 50. grywał w warszawskich lokalach. Pod ich koniec wyjechał na stałe do Wielkiej Brytanii. Do Polski już nigdy nie wrócił.

13 NOWYCH ciekawostek na GŁÓWNEJ
Do ulubionych Pobierz Komentarze

Głosy

Dodano 01 sierpnia 2019 o 16:08 przez Defdef

Komentarze

Zobacz również

Do ulubionych Pobierz Komentarze

Głosy

Dodano 20 lipca 2020 o 22:07
Do ulubionych Pobierz Komentarze

Głosy

Dodano 20 lipca 2020 o 20:07
Do ulubionych Pobierz Komentarze

Głosy

Dodano 20 lipca 2020 o 20:07
Do ulubionych Pobierz Komentarze

Głosy

Dodano 20 lipca 2020 o 17:07 przez Defdef

W 1964 roku 17 letnia kobieta, próbując popełnić samobójstwo skacząc z wieży Eiffla, wylądowała na przejeżdżającym samochodzie i przeżyła. Po czym rok później wyszła za mąż za właściciela samochodu.

Do ulubionych Komentarze

Głosy

Dodano 22 września 2019 o 14:09 przez Defdef